ماموگرافی دیجیتال
ماموگرافی چیست؟
ماموگرافی یکی از روشهای تشخیص سریع بیماری سرطان سینه به وسیلهی تابش پرتوهای خفیف اشعه ایکس میباشد. به طور معمول در مواردی که مراجعهکننده دارای علائمی از جمله درد، تشخیص توده، پوسته پوسته شدن سطح سینه یا فرورفتگی و سایر ناهنجاریهای مربوط به سینه باشد پزشک برای اطمینان از نوع عارضه ماموگرافی را توصیه میکند.
البته شبکه بین المللی سرطان (NCCN) برای زنان بالای 40 سال انجام ماموگرافی را به طور سالیانه توصیه کرده است و زنانی که پیشینه ابتلا به سرطان سینه و رحم در اقوام خود دارند میبایست غربالگری ماموگرافی را زودتر از سن 40 سالگی انجام دهند؛ زیرا بدون شک تشخیص زود هنگام سرطان سینه شانس درمان را تا حد زیاده افزایش میدهد.
چه کسانی باید ماموگرام غربالگری انجام دهند؟
طبق دستورالعملهای شبکه جامع ملی سرطان آمریکا، زنان بالای ۴۰ سال باید هرسال ماموگرافی انجام دهند. تحقیقات متعددی اثبات کرده است که ماموگرافی سالانه منجر به تشخیص زودهنگام سرطان سینه و در نتیجه اقدامات درمانی سریعتر و مؤثرتر و محافظت بهتر از سینه میشود.
اگر درگذشته سابقه سرطان سینه داشتهاید یا به دلیل سابقه خانوادگی سرطان سینه یا تخمدان در معرض خطر بیشتری هستید، ممکن است لازم باشد قبل از ۴۰ سالگی شروع به انجام ماموگرافی کنید. البته تشخیص این موضوع بر عهده متخصص زنان است. اگر در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان سینه هستید، ممکن است علاوه بر ماموگرام سالانه، نیاز به انجام MRI سینه هم داشته باشد.
ماموگرافی چگونه انجام میشود؟
دستگاههای ماموگرام دارای سه نوع دیجیتال، CAD و DBT میباشد. در دستگاههای نوع دیجیتال تصویر پردازش شدهی حاصل از برخورد اشعهی ایکس با بافتهای بدن، بر روی فیلمهای رادیوگرافی نقش میبندد و پزشک متخصص پس از بررسی آنها از وضعیت سینهها و نوع عارضه آگاهی مییابد.
در دستگاههای نوع CAD وضعیت غیرنرمال مانند تودهها، کلسیم رسوب کرده و... پررنگ نمایش داده میشود تا پزشک و متخصص به سادگی عارضه را شناسایی کنند.
در نوع DBT که به ماموگرافی سه بعدی نیز شناخته میشود، از سینه در زوایای مختلف به صورت سه بعدی عکسبرداری میشود. این روش فوایدی نیز دارد از جمله اینکه با استفاده از آن میتوان تومورهای چندگانه را تشخیص داد و به علت واضحتر بودن تصاویر، نیاز به انجام تستهای جانبی کاهش پیدا میکند و ناهنجاری پستان، موقعیت ناهنجاری، شکل ناهنجاری و اندازه آن با دقت بیشتری مشخص میشود، البته این وضوح بیشتر عکسها ناشی از افزایش دوز تابشی اشعه ایکس نسبت به روش ماموگرافی دیجیتال است اما این بدین معنی نیست که بدن را با خطرات جدی روبهرو کند زیرا دوزتابش اشعه در تمامی ماموگرامها مورد تایید FDA و سازمان بهداشت جهانی میباشد.
چه اتفاقی در طول ماموگرافی رخ میدهد؟
قبل از شروع تصویر برداری، تکنسین به بیمار یک لباس مخصوص میدهد که از جلو گره میخورد و پستانها را بر روی یک پلتفرم مخصوص در یونیت ماموگرافی قرار میدهد که توسط یک پدال پلاستیکی شفاف، فشرده میشوند، سپس تکنسین به آرامی این فشار را افزایش میدهد. فشردهسازی بافت پستان به منظور نازک شدن بافت پستان و کاهش پراکندگی اشعه ایکس و گسترش بافت به جهت مشاهده ناهنجاریهای کوجک مخفی شده در بین لایههای بافت انجام میگیرد.
در این حین بیمار ممکن است مقدار کمی فشار یا ناراحتی احساس کند اما معمولا کوتاه است. در طول فرآیند پزشک تصاویر را بررسی خواهد کرد و ممکن است از بیمار خواسته شود تا چندین بار پوزیشن خود را عوض کند. اگر این عمل مخصوصا برای زنان زیر 50 سال که معمولا سینههای متراکمتر نسبت به زنان مسنتر دارند به طور مداوم اتفاق بیوفتد نباید باعث ناراحتی و یا وحشت شود؛ زیرا اگر چیزی مشخص نباشد یا نیاز بیشتری به توجه داشته باشد عکسهای اضافی که زوایای مختلف را نشان میدهند به کمک پزشک میآیند.
بیمار باید در طول ماموگرافی بیحرکت بماند. حتی ممکن است از بیمار خواسته شود تا برای چند ثانیه، نفس خود را حبس کند. این کار موجب وضوح تصویر و جلوگیری از تاری آن میشود.
